Ultimate luidspreker - Ontwerp en Specificaties
INLEIDING
De Ultimate luidspreker vertegenwoordigt de top-of-the-line van luidsprekerbouw van JK acoustics. Er is gedurende twee jaar aan het ontwerp gewerkt sinds de eerste ideeën op papier werden gezet in 2005. De hieronder gegeven uiteenzetting bevat enige specificaties en technische informatie over de opbouw van de Ultimate luidspreker.
De luidspreker is ontworpen volgens het d'Appolito principe en is een full-range weergever met een onverzwakte frequentieweergave van 20 Hz tot 30 kHz.
MIDDEN & HOOG WEERGAVE
Aan de voorzijde van de luidspreker bevindt zich een relatief kleine kast met daarin een tweetal midranges en een centraal geplaatste tweeter voor de weergave van midden- en hoge frequenties. De kast is gemaakt van massief esdoornhout. De midranges en tweeter bestaan uit keramisch materiaal en zijn afkomstig van Thiel & Partners. Dit type units kenmerken zich door een extreem lage massa en een zeer grote stijfheid. Deze combinatie is ideaal voor een natuurgetrouwe weergave met de laagst mogelijke vervorming. Andere woofers hebben soms nog enkele procenten vervorming, terwijl deze keramische units < 1 % vervorming laten zien. De drie keramische luidsprekers geven samen de midden en hoge frequenties weer, vanaf 186 Hz tot 30 kHz. Dit deel van de luidspreker is bijzonder makkelijk aanstuurbaar door een hoog rendement en een zeer gelijkmatig impedantieverloop rond de 6 ohm. De gehele midden/hoogweergever is in hoogte verstelbaar over de roestvrijstalen geleiders aan de voorzijde van de luidspreker. Hiermee kan de tweeter op de ideale luisterhoogte worden gebracht.
LAAG WEERGAVE
Het grootste deel van de luidspreker bestaat uit een grote pijp waarin twee woofers zijn geplaatst. De pijp zelf is dubbelwandig uitgevoerd voor een maximale demping. De woofers vormen samen een dubbel uitgevoerd laagweergave systeem. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van twee laagweergevers (woofers) in een gesloten, grote, ruim 2 meter hoge, buisvormige behuizing. Hierin bevinden zich vier kamers. Inwendig bestaat het ontwerp uit een dubbel uitgevoerde laagweergever van het type ‘symmetrisch belast laag'. Ook voor de laagweergave is voor het complete ontwerp vastgehouden aan de d'Appolito opstelling van de weergevers. Voor de woofers wordt gebruik gemaakt van twee 30 cm grote units die geheel op specificatie zijn gemaakt voor JK acoustics, o.a. door uitvoering met dubbele magneten. Het concept van een symmetrisch belaste laagweergever houdt in dat de de woofer in een gesloten kamer speelt. De lage tonen worden doorgegeven in een aangrenzende kamer. Deze kamer is uitgerust met een kleine poort. Deze kleine poort functioneert met het inwendige systeem als de feitelijke laagweergever waarmee de lage tonen uitstromen in de luisterruimte. Deze constructie past JK acoustics toe in alle laagweergevers, zoals deze ook zijn terug te vinden in de subunits van de Reference luidspreker (Reference II) en de en Optima IV en VI. De Ultimate luidspreker heeft zo twee poorten, die zich aan de voorzijde van de luidspreker bevinden, boven en onder de de kast met de midden/hoogweergever. Het voordeel van deze constructie is een uiterst gecontroleerde laagweergave door de zeer stijve structuur van de laagweergever. Tevens spreekt deze constructie de ruimte minder aan, waardoor de plaatsing van de luidspreker minder kritisch is. Een nadeel van dit ontwerp is een relatief laag rendement. Daarom worden zeer krachtige versterkers toegepast om deze laagunits van voldoende vermogen te voorzien. Onderin de voet van de luidspreker bevinden zich daarom twee versterkers van elk 400 watt, één voor elke woofer. De versterkers hebben een schakelende voeding zoals deze in digitale versterkers worden toegepast, maar kan verder beschouwd worden als een analoge versterker. Deze speciaal voor de Ultimate luidspreker ontworpen versterkers hebben een dempingsfactor van 1800. Hiermee worden de woofers perfect onder controle gehouden. De weergave van het laag wordt verder opgeschoond door toepassing van een uitgebreide actief elektronische filtering. Doorgifte van alle frequenties > 186 Hz aan de woofers wordt hiermee voorkomen. Met dit concept is een perfecte laagweergave gegarandeerd.
ACTIEF ELECTRONISCH FILTER
Naast de dubbele eindversterker bevindt zich in de voet van de luidspreker ook het elektronisch filter. Hier wordt het signaal uit de audioversterker gescheiden in frequenties < 186 Hz die worden doorgegeven aan de woofers en frequenties > 186 Hz die worden doorgegeven aan de midden/ hoogweergevers.
Naast de aansluiting voor een voorversterker en eindversterkers bevindt zich achterop aan de buitenzijde ook een volumeregelaar. Hiermee kan een kleine aanpassing worden gemaakt van het laag ten opzichte van de midden/hoog units. Het laag kan hiermee tot 5 dB worden verzwakt en de midden/hoog weergave kan hiermee 5 dB worden versterkt. De midden/hoog- en laagweergave is met deze voorziening in elke ruimte tot een goede balans te brengen.
Het is gebleken dat elektronische schakelingen door externe verstorende invloeden van het lichtnet nadelig worden beïnvloed. Dit heeft ook een nadelige invloed op de muziekweergave. Om deze verstoring te elemineren is het mogelijk het elektronisch filter van de Ultimate luidspreker te voorzien van een batterijvoeding. De aansluiting hiervoor bevindt zich bij de andere aansluitingen aan de achterzijde van de voet van de luidspreker. De bijbehorende batterijvoeding is optioneel verkrijgbaar als JK acoustics Accupack.
PLAATSING VAN DE ULTIMATE LUIDSPREKER
De Ultimate luidspreker zal in het bijzonder goed tot zijn recht komen in de wat grotere luisterruimtes. Tegelijk is gebleken dat ook in minder grote kamers deze luidspreker een excellente prestatie neerzet in muziekweergave en in de opbouw van een groots geluidsbeeld met een ongekende doorzichtigheid.
INDIVIDUELE AFSTEMMING
Het uiterlijk van de Ultimate luidspreker kan geheel worden afgestemd naar individuele voorkeuren. De houtelementen bestaan uit massief esdoornhout die in verschillende kleuren kunnen worden gebeitst. Tegen meerprijs kunnen de houten onderdelen ook in elke gewenste kleur worden gespoten.
GEBRUIK VAN EINDVERSTERKERS /GEÏNTEGREERDE VERSTERKER VOOR DE MIDDEN/HOOG UNIT
In principe kunnen de Ultimate luidsprekers door elke versterker worden aangestuurd. Elke versterker kan dit systeem prima tot klinken te brengen, of dit nu met een kleine triode buizenversterker wordt gedaan met een gering vermogen van 10 watt of met een zeer zware eindversterker zoals de JK acoustics Ultimate Power Amplifier. Het is echter wel zo dat door het bijzondere ontwerp van de actief aangestuurde woofers en de passief aangestuurde midden/hoog units extra aanpassingen zijn vereist om het gehele frequentiespectrum correct weer te geven. Anders gezegd: de Ultimate luidspreker wordt op de specificaties en kwaliteiten van de te gebruiken versterker(s) aangepast. Vanzelfsprekend verzorgen wij de inregeling van de versterker/luidspreker combinatie. De benodigde aanpassing vindt plaats in het filter van de Ultimate luidspreker. Zo is altijd de ideale afstemming te maken van de Ultimate luidspreker voor elk type versterker. Met de kleine volume regelaar op de achterzijde van de Ultimate luidspreker zijn dan altijd nog kleine aanpassingen te maken in de afstemming van het midden/hoog ten opzichte van de laagweergave en omgekeerd. Dit laatste zal mede afhangen van de karakteristieken van de luisterruimte en de individuele voorkeuren van de luisteraar.
KLANK
Het gebruik van keramische units voor het midden en hoog garandeert een ongekleurde weergave. De luidspreker kenmerkt zich hiermee door een uiterst nauwkeurige, snelle en schone weergave. Naast de kwaliteit van ultieme verfijning is tegelijk gezocht naar (de mogelijkheid van) een zeer krachtige presentatie die niet gehinderd wordt door beperkingen in de aansturende elektronica of het systeem zelf. Johan Ketelaar wilde met dit ontwerp ook een zo groot mogelijk, ademend geluidsbeeld neer kunnen zetten. Dit vraagt om een zeer open karakter. De kwaliteit van het filter en de gebruikmaking van het d'Appolito-concept zijn hiervoor de noodzakelijke randvoorwaarden. Naast de volstrekt ongekleurde weergave kenmerkt de Ultimate luidspreker zich dan ook door akoestische sensatie van een zeer grote stage, die solide blijft ongeacht waar u zich in de luisterruimte bevindt. Met een goede opname klinken niet alleen artiesten en musici als ‘live'-echt, maar creëert de Ultimate luidspreker ook opnieuw de zaal, het theater of de studio. Onderga het, woon het bij en beleef het (opnieuw). Ultiem in de meest verfijnde muzikaliteit èn in overrompelende kracht.
tekst JPCS & JK, december 2007
